👉म्हणी व त्यांचे अर्थ...

 

👉म्हणी व त्यांचे अर्थ :

१.असतील शिते तर जमतील भूते : एखाद्या माणसाकडून फायदा होणार असला की त्याच्याभोवती माणसे गोळा होतात.

२.असंगाशी संग आणि प्राणाशी गाठ : दुर्जन माणसाची संगत केल्यास प्रसंगी जीवालाही धोका निर्माण होतो.

३.अडला हरी गाढवाचे पाय धरी : एखाद्या बुद्धीमान माणसाला देखील अडचणीच्या वेळी दुर्जन माणसाची विनवणी करावी लागते.

४.अतिशहाणा त्याचा बैल रिकामा : जो मनुष्य फार शहाणपणा करायला लागतो त्याचे मुळीच काम होत नाही.

५.अति तेथे माती : कोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक हा शेवटी नुकसान कारक असतो

६.अन्नछत्री जेवणे, वर मिरपूड मागणे : दुसऱ्याकडून आवश्यक ती धर्मार्थ मदत घ्यायची त्याशिवाय आणखीनही काही गोष्टी मागून मिजास दाखवणे.

७.अंगाले सुटली खाज, हाताला नाही लाज : गरजवंताला अक्कल नसते.

८.अंगावरचे लेणे, जन्मभर देणे : दागिन्याकरिता कर्ज करून ठेवायचे आणि ते जन्मभर फेडीत बसायचे.

९.अंत काळापेक्षा मध्यान्हकाळ कठीण : मरण्याच्या वेदनांपेक्षा भुकेच्या वेदना अधिक दुःखदायक असतात.

१०.अंधारात केले, पण उजेडात आले : कितीही गुप्तपणे एखादी गोष्ट केली तरी ती काही दिवसांनी उजेडात येतेच.

११.अक्कल नाही काडीची नाव सहस्रबुद्धे : नाव मोठे लक्षण खोटे.

१२.अघटित वार्ता आणि कोल्हे गेले तीर्था : अशक्य कोटीतील गोष्टी.

१३.अती झाले अन आसू आले : एखाद्या गोष्टीचा अतिरेक झाला की ती दुःखदायी ठरते.

१४.अतिपरिचयात अवज्ञा : जास्त जवळीकता झाल्यास अपमान होऊ शकतो.

१५.अती झाले गावचे अन पोट फुगले देवाचे : कृत्य एकाचे त्रास मात्र दुसऱ्यालाच.

१६.अन्नाचा येते वास, कोरीचा घेते घास : अन्न न खाणे पण त्यात मन असणे.

१७.हपापाचा माल गपापा : लोकांचा तळतळाट करून मिळवलेले धन झपाट्याने नष्ट होते.

१८.अर्थी दान महापुण्य : गरजू माणसाला दान दिल्यामुळे पुण्य मिळते.

१९.आईची माया अन् पोर जाईल वाया : फार लाड केले तर मुले बिघडतात.

२०.आधी पोटोबा मग विठोबा : प्रथम पोटाची सोय पाहणे, नंतर देव धर्म करणे.

२१.आपलेच दात आपलेच ओठ : आपल्याच माणसाने चूक केल्यास अडचणीची परिस्थिती निर्माण होते.

२२.आपल्याच पोळीवर तूप ओढणे : फक्त स्वतःचाच तेवढा फायदा साधून घेणे.

२३.आयजीच्या जीवावर बायजी उदार : दुसऱ्याचा पैसा खर्च करून औदार्य दाखवणे.

२४.आयत्या बिळावर नागोबा : एखाद्याने स्वतःकरिता केलेल्या गोष्टीचा आयता फायदा घेण्याची वृत्ती असणे.

२५.आलिया भोगासी असावे सादर : तक्रार व कुरकुर निर्माण झालेली परिस्थिती स्वीकारणे.

२६.आवळा देऊन कोहळा काढणे : आपला स्वार्थ साधण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीला लहान वस्तू देऊन मोठी वस्तू मिळविणे.

२७.इकडे आड तिकडे विहीर : दोन्ही बाजूंनी सारखीच अडचणीची स्थिती निर्माण होणे.

२८.इच्छा परा ते येई घरा : आपण जे दुसऱ्याच्या बाबतीत चिंतितो तेच आपल्या वाट्याला येणे.

२९.इच्छिलेले जर घडते तर भिक्षुकही राजे होते : इच्छेप्रमाणे सारे घडले तर सारेच लोक धनवान झाले असते.

३०.इन मीन साडेतीन : एखाद्या करण्यासाठी अगदी कमीत कमी लोक हजर असणे.

३१.ईश्वर जन्मास घालतो त्याचे पदरी शेर बांधतो : जन्मास आलेल्याचे पालन पोषण होतेच.

३२.उंदराला मांजर साक्ष : ज्याचे एखाद्या गोष्टीत हित आहे त्याला त्या गोष्टीबाबत विचारणे व्यर्थ असते किंवा एखादे वाईट कृत्य करत असताना एकमेकांना दुजोरा देणे.

३३.उंदीर मेला लुटी आणल्या दोन मुठी : प्रत्येक मनुष्य आपल्या क्षमतेनुसार काम करतो.

३४.उंबर पिकले आणि नडगीचे (अस्वलाचे) डोळे आले : फायद्याची वेळ येणे; पण लाभ न घेता येणे.

३५.उकराल माती तर पिकतील मोती : मशागत केल्यास चांगले पीक येते.

३६.उखळात डोके घातल्यावर मुसळाची भीती कशाला? : एखादे कार्य अंगावर घेतल्यानंतर त्यासाठी पडणाऱ्या श्रमांचा विचार करायचा नसतो.

३७.उचल पत्रावळी, म्हणे जेवणारे किती? : जे काम करायचे ते सोडून देऊन भलत्याच चौकशा करणे.

३८.उचलली जीभ लावली टाळ्याला : दुष्परिणामाचा विचार न करता बोलणे.

३९.उठता लाथ बसता बुक्की : प्रत्येक कृत्याबद्दल अद्दल घडविण्यासाठी पुन्हा पुन्हा शिक्षा करणे.

४०.उडत्या पाखराची पिसे मोजणे : अगदी सहज चालता चालता एखाद्या अवघड गोष्टीची परीक्षा करणे.

४१.उडाला तर कावळा, बुडाला तर बेडूक : एखाद्या गोष्टीची परीक्षा होण्यासाठी काही काळ वाट पहावी लागते.

४२.उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंग : अतिशय उतावीळपणाचे वर्तन करणे.

४३.उतावळी बावरी (नवरी) म्हाताऱ्याची नवरी : अति उतावळेपणा नुकसान कारक असतो.

४४.उथळ पाण्याला खळखळाट फार : अंगी थोडासा गुण असणारा माणूस जास्त बढाई मारतो.

४५.उद्योगाचे घरी रिद्धी सिद्धी पाणी भरी : जेथे उद्योग असतो तेथे संपत्ती येते.

४६.उधारीची पोते, सव्वा हात रिते : उधारीने घेतलेला माल नेहमीच कमी भरतो.

४७.उभारले राजवाडे तेथे आले मनकवडे : श्रीमंती आली की, तिच्या मागोमाग हाजी हाजी करणारेही येतातच.

४८.उभ्याने यावे आणि ओणव्याने जावे : येते वेळी ताठ मानेने यावे आणि जातेवेळी खाली मान घालून जाणे.

४९.उसाच्या पोटी कापूस : सद्गुणी माणसाच्या पोटी दुर्गुणी संतती.

५०.ऊराचे खुराडे आणि चुलीचे तुणतुणे : अतिशय हलाखीची स्थिती.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖