या यादीत नाव असेल तरच तुम्हाला मिळणार मोफत राशन...

या यादीत नाव असेल तरच तुम्हाला मिळणार मोफत राशन...

महाराष्ट्रातील लाखो शिधापत्रिकाधारक कुटुंबांसाठी एक अत्यंत महत्वाची आणि तातडीची सूचना प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्याअंतर्गत (NFSA) सबसिडीवर धान्य मिळवणाऱ्या प्राधान्य गटातील कुटुंबे आणि अंत्योदय श्रेणीतील लाभार्थ्यांना त्यांची ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करणे आता अनिवार्य झाले आहे. शासनाने अनेकवेळा या प्रक्रियेसाठी मुदतवाढ दिली असली तरी, अद्यापही मोठ्या संख्येने लाभार्थ्यांनी ही आवश्यक कार्यवाही केलेली नाही. 

अशा परिस्थितीत शासनाने कठोर निर्णय घेत अंतिम मुदत निश्चित केली आहे आणि त्यानंतर नियमांचे कठोरपणे पालन केले जाणार असल्याची घोषणा केली आहे. या लेखात आम्ही ई-केवायसी प्रक्रियेसंबंधी संपूर्ण माहिती, त्याचे महत्त्व, अंतिम मुदत आणि प्रक्रिया कशी करावी याबाबत सविस्तर माहिती देत आहोत.

ई-केवायसी अनिवार्यतेचे कारण आणि पार्श्वभूमी

राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्याच्या अंमलबजावणीमध्ये पारदर्शकता आणता आणि खऱ्या लाभार्थ्यांना योग्य लाभ मिळावा यासाठी केंद्र आणि राज्य शासनाने ई-केवायसी प्रक्रिया अनिवार्य केली आहे. 

या प्रक्रियेमुळे बनावट किंवा अपात्र लाभार्थ्यांना कळून त्यांची नावे यादीतून काढून टाकता येतात. तसेच, डिजिटल तंत्रज्ञानाचा वापर करून सरकारी योजनांची अंमलबजावणी अधिक प्रभावी बनवता येते. मागील काही वर्षांत अनेक ठिकाणी बनावट रेशन कार्डांचे प्रकरण समोर आले होते, त्यामुळे या नवीन पद्धतीचा अवलंब करण्यात आला आहे. 

ई-केवायसी प्रक्रियेद्वारे प्रत्येक लाभार्थ्याची ओळख पटवून त्यांच्या पात्रतेची खात्री करण्यात येते. यामुळे सरकारी खजिन्यावरील अनावश्यक भार कमी होतो आणि खरोखर गरजू व्यक्तींना योग्य लाभ मिळू शकतो.

शहापूर तालुक्यातील वर्तमान परिस्थिती आणि आकडेवारी

शहापूर तालुक्यातील सध्याची परिस्थिती पाहता चिंताजनक चित्र उभे राहिले आहे. या तालुक्यात एकूण सुमारे दोन लाख अठरा हजार शिधापत्रिका धारक कुटुंबे राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा योजनेचा लाभ घेत आहेत. यापैकी जवळपास एक लाख पंचाहत्तर हजार कुटुंबांनी आपली ई-केवायसी प्रक्रिया यशस्वीरित्या पूर्ण केली आहे. 

मात्र, अद्यापही तब्बल त्रेचाळीस हजार लाभार्थ्यांनी ही अत्यावश्यक प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही. हे आकडे दाखवतात की अजूनही एक मोठा भाग या महत्वाच्या कार्यवाहीकडे दुर्लक्ष करत आहे. यामुळे या कुटुंबांना रेशनवर मिळणारे धान्य आणि इतर अत्यावश्यक वस्तूंचा पुरवठा खंडित होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. त्यामुळे संबंधितांनी तातडीने या प्रक्रियेकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.

शासनाने ई-केवायसी प्रक्रियेसाठी अंतिम मुदत ३१ जुलै २०२५ निश्चित केली आहे. यापूर्वी अनेकवेळा मुदतवाढ देऊन लाभार्थ्यांना संधी दिली होती, परंतु आता कोणत्याही प्रकारची अतिरिक्त मुदतवाढ दिली जाणार नाही असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. 

शहापूर तहसील कार्यालयाने स्पष्ट इशारा दिला आहे की या निर्धारित मुदतीपर्यंत ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण न केलेल्या सर्व लाभार्थ्यांचे रेशन कार्ड सप्टेंबर २०२५ पासून निष्क्रिय करण्यात येतील. याचा अर्थ असा की त्यांना रेशन दुकानातून सबसिडीवर धान्य, तेल, साखर आणि इतर अत्यावश्यक वस्तू मिळणार नाहीत. हा निर्णय कुटुंबांच्या दैनंदिन गरजांवर गंभीर परिणाम करू शकतो, त्यामुळे सर्व संबंधितांनी या चेतावणीला गांभीर्याने घ्यावे. शासनाचा हा निर्णय योजनेची प्रभावीता वाढवण्यासाठी आणि अपात्र लाभार्थ्यांना वगळण्यासाठी घेण्यात आला आहे.

👉ई-केवायसी प्रक्रियेची सविस्तर पद्धत :

ई-केवायसी प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि वापरकर्ता - अनुकूल बनवण्यात आली आहे. 

सर्वप्रथम लाभार्थ्यांना “मेरा केवायसी” हे मोबाइल ॲप्लिकेशन गूगल प्ले स्टोअरवरून डाउनलोड करावे लागेल. हे ॲप विनामूल्य उपलब्ध आहे आणि कोणत्याही अँड्रॉइड स्मार्टफोनवर सहजपणे चालू शकते. ॲप इन्स्टॉल केल्यानंतर त्यामध्ये आपले रेशन कार्ड क्रमांक आणि आधार कार्ड तपशील टाकावे लागतात. त्यानंतर सिस्टम आपली ओळख पटवून घेण्यासाठी काही प्रश्न विचारेल. या सर्व प्रक्रियेदरम्यान लाभार्थ्याचा फोटो घेतला जातो आणि बायोमेट्रिक सत्यापन केले जाते. संपूर्ण प्रक्रिया दहा ते पंधरा मिनिटांत पूर्ण होऊ शकते. जर एखाद्या व्यक्तीकडे स्मार्टफोन नसेल तर ते जवळच्या जनसेवा केंद्र किंवा ई-मित्र केंद्रावर जाऊन मदत घेऊ शकतात.

प्रशासकीय अधिकाऱ्यांचे मार्गदर्शन आणि सल्ला

शहापूर तालुक्याच्या पुरवठा निरीक्षक अमृता सूर्यवंशी यांनी या संदर्भात महत्वाचे मार्गदर्शन केले आहे. त्यांच्या मते, “लाभार्थ्यांनी आपला कोणताही वेळ वाया घालवू नये आणि तातडीने मेरा केवायसी ॲप डाउनलोड करून आपली ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करावी.” त्यांनी यावेळी असेही नमूद केले की शासन या विषयी अत्यंत कठोर भूमिका घेणार आहे आणि कोणत्याही परिस्थितीत अतिरिक्त संधी दिली जाणार नाही. 

स्थानिक प्रशासनाने सर्व गावांमध्ये जागरूकता मोहिम राबवून लाभार्थ्यांना या प्रक्रियेबाबत शिक्षित करण्याचे काम केले आहे. तसेच, तांत्रिक समस्या आल्यास मदत करण्यासाठी हेल्पडेस्क सुविधा देखील उपलब्ध करण्यात आली आहे. मात्र, या सर्व सुविधा असूनही लाभार्थ्यांनी स्वतःहूनच पुढाकार घेऊन ही प्रक्रिया पूर्ण करावी असे आवाहन करण्यात आले आहे.

समाजावरील संभावित परिणाम आणि तोडगा

ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण न केल्यामुळे होणाऱ्या परिणामांचे विश्लेषण करता असे दिसून येते की मुख्यतः ग्रामीण भागातील आणि आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत कुटुंबांवर याचा सर्वाधिक परिणाम होईल. रेशन योजनेद्वारे मिळणारे स्वस्त धान्य हे अशा कुटुंबांच्या मुख्य अन्नपुरवठ्याचा स्रोत आहे. त्यामुळे या सेवा खंडित झाल्यास त्यांच्या पोषणाच्या गरजांवर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो. 

यासाठी स्थानिक स्वयंसेवी संस्था, शिक्षित तरुण आणि सामाजिक कार्यकर्त्यांनी पुढे येऊन या कुटुंबांना तांत्रिक सहाय्य करावे. तसेच, शासनाने देखील या प्रक्रियेत अडचणी येणाऱ्या लाभार्थ्यांसाठी अतिरिक्त मदत केंद्रे स्थापन करण्याचा विचार करावा. डिजिटल साक्षरतेचा अभाव हे या समस्येचे मुख्य कारण असल्याने, भविष्यात अशा योजनांची अंमलबजावणी करताना या बाबीचा विशेष विचार करावा लागेल.

भविष्यातील धोरण आणि सुधारणांचे संकेत

ई-केवायसी प्रक्रियेची यशस्वी अंमलबजावणी झाल्यानंतर शासन या पद्धतीचा विस्तार इतर सरकारी योजनांमध्येही करण्याचा विचार करत आहे. यामध्ये शिष्यवृत्ती योजना, महिला कल्याण योजना, वृद्धत्व पेन्शन योजना यांचा समावेश असू शकतो. तसेच, या प्रक्रियेतून मिळणारा डेटा सरकारला योजनांची प्रभावीता मापण्यासाठी आणि भविष्यातील धोरण आखण्यासाठी उपयुक्त ठरेल. डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या मदतीने सरकारी सेवांमध्ये पारदर्शकता आणता आणि भ्रष्टाचार कमी करता येण्याची शक्यता आहे. मात्र, या सर्व प्रक्रियेत नागरिकांची सोय आणि त्यांच्या गरजांचा योग्य विचार करणे आवश्यक आहे. शासनाने डिजिटल डिव्हाइड कमी करण्यासाठी आणि सर्वसामान्य लोकांना या तंत्रज्ञानाचा लाभ मिळवून देण्यासाठी निरंतर प्रयत्न करावेत.

शिधापत्रिकाधारक लाभार्थ्यांसाठी ही एक अत्यंत गंभीर परिस्थिती आहे आणि त्यांनी या चेतावणीला गांभीर्याने घेऊन तातडीने कार्यवाही करणे गरजेचे आहे. ३१ जुलै २०२५ ही अंतिम मुदत आहे आणि त्यानंतर कोणत्याही प्रकारची सवलत दिली जाणार नाही. “मेरा केवायसी” ॲप डाउनलोड करून ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण करणे ही एकमेव गरज आहे. ज्यांना तांत्रिक अडचणी येत आहेत त्यांनी स्थानिक प्रशासन, जनसेवा केंद्र किंवा शिक्षित व्यक्तींची मदत घ्यावी. या प्रक्रियेमुळे दीर्घकालीन फायदे होतील आणि खऱ्या लाभार्थ्यांना योग्य सेवा मिळू शकेल.

अस्वीकरण: वरील सर्व माहिती विविध इंटरनेट प्लॅटफॉर्मवरून संकलित केली आहे. आम्ही या बातमीच्या १००% सत्यतेची हमी देत नाही. त्यामुळे कृपया काळजीपूर्वक विचार करून पुढील प्रक्रिया करावी. अधिकृत आणि अद्ययावत माहितीसाठी संबंधित सरकारी विभाग किंवा स्थानिक तहसील कार्यालयाशी संपर्क साधावा.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

👉New Ration card ; नवीन शिधापत्रिकेसाठी ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?

नवीन शिधापत्रिकेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया आता खूप सोपी झाली आहे. तुम्ही घरबसल्या ऑनलाइन पद्धतीने हा अर्ज सादर करू शकता.तर हा अर्ज कसा आणि कुठे करायचा याबाबत सविस्तर माहिती आपण या लेखात पाहूयात…

◆ सर्वप्रथम तुम्हाला RCMSMahaFood या अधिकृत सरकारी वेबसाइटवर जावे लागेल.

◆ सर्वात आधी तुम्हाला या वेबसाइटवर स्वतःची नोंदणी करावी लागेल. यासाठी (New User Registration) या पर्यायावर क्लिक करा. येथे तुम्हाला तुमचा (User ID) आणि पासवर्ड तयार करावा लागेल.

◆ नोंदणी झाल्यानंतर, तुम्ही तयार केलेल्या आयडी आणि पासवर्डने लॉगिन करा. त्यानंतर, (New Application) हा पर्याय निवडून अर्ज भरायला सुरुवात करा.

◆ यामध्ये तुमच्या जिल्ह्याचे, तालुक्याचे आणि गावाचे नाव निवडा. त्यानंतर, मुख्य अर्जदाराचे नाव, जन्मतारीख आणि व्यवसाय यांसारखी महत्त्वाची माहिती भरा.

◆ कुटुंबातील इतर सदस्यांची माहिती भरा.

◆ तुमचा सध्याचा पत्ता आणि गॅस कनेक्शनबद्दलची माहिती भरा.

◆ अर्जासोबत काही महत्त्वाची कागदपत्रे अपलोड करणे आवश्यक आहे. यात ओळखपत्र, पत्त्याचा पुरावा आणि उत्पन्नाचा पुरावा यांचा समावेश आहे. ही कागदपत्रे PDF किंवा JPG फॉरमॅटमध्ये अपलोड करा.

◆ सर्व माहिती भरल्यानंतर आणि कागदपत्रे अपलोड केल्यानंतर, तुमचा अर्ज एकदा सविस्तर तपासा. काही चूक आढळल्यास, ती दुरुस्त करा. अर्जाची तपासणी झाल्यावर, तुम्ही तो अंतिम सबमिशनसाठी पाठवू शकता.

अशा पद्धतीने तुम्ही नवीन शिधापत्रिकेसाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकता. अधिकृत माहितीसाठी, तुम्ही RCMSMahaFood च्या वेबसाइटला भेट देऊ शकता.

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖