मुख्य सामग्रीवर वगळा

भारतीय गणित - गणितज्ञ दत्तात्रेय रामचंद्र कापरेकर...

मराठी गणितज्ञ दत्तात्रेय रामचंद्र कापरेकर ने रहस्यमय संख्या 6174 से मिलवाया । इस संख्या ने पूरी दुनिया के गणितज्ञों की नींद उड़ा दी है। वो एक या दो दिन नहीं, बल्कि यह संख्या 1949 से एक रहस्य बना हुआ है।

कापरेकर के पास गणित विषय में आधिकारिक शिक्षा नहीं थी। लेकिन वे गणित से बहुत प्यार करते थे। आगे बढ़ते हुए उन्होंने मंदिर क्षेत्र के एक स्कूल में गणित की पढ़ाई शुरू की। बस इसी तरह वे बचपन से ही गणित के सबसे कठिन प्रश्नों को हल करना पसंद करते थे कई स्थिर, साथ ही कई संख्याएं उनके नाम से पहचाने जाते हैं। उन्होंने 'मनोरंजन गणित' को लोकप्रिय बना दिया।


लेकिन यह सब तुरंत नहीं हुआ। सिस्टम उनसे हमेशा भेदभाव करता रहा क्योंकि उनके पास गणित में आधिकारिक शिक्षा नहीं थी और मिडिल स्कूल में शिक्षण नहीं था। कोई भी उनके अपने खोज निबंध नहीं छापता, वे अपने खर्च पर गणित सम्मेलन में जाते थे क्योंकि इनका गणित के लिए प्यार था। उन्होंने 1949 में एक समान गणित सम्मेलन में इस असाधारण संख्या के बारे में जानकारी दी थी। लेकिन दूसरे गणितज्ञों ने अपने अहंकार में उस समय उनका मजाक उड़ाया था। भले ही भारत इस अवधारणा का महत्व नहीं समझता था, लेकिन विदेशी गणितज्ञों ने इस भारतीय जीनियस का संज्ञान लिया। 1975 में एक प्रसिद्ध अमेरिकी लेखक मार्टिन गार्डर ने एक बड़ी विज्ञान पत्रिका में इस बारे में एक लेख लिखा था। उसके बाद, दुनिया उनकी देखभाल करने को मजबूर हो गई।

यह कापरेकर मुद्दा कैसे काम करता है यह देखने के लिए संख्या 1234 ले लें।


बस एक बात का ख्याल रखना एक नंबर एक बार आना चाहिए

अब इसे एक अवरोही क्रम में लिखते हैं - 4321

चढ़ाई क्रम में इसे फिर से लिखें - 1234

अब बड़ी संख्या से छोटी संख्या घटायें - (4321-1234= 3087)

अब अंकों के घटते क्रम में लिखे ये नया नंबर - 8730

उस संख्या को फिर से बढ़ते क्रम में लिखो - 0378

अब बड़ी संख्या से छोटी संख्या को घटाएं - (8730 - 378 =8352)

अंकों के घटते क्रम में उत्तर लिखो - 8532

आइए अंक के बढ़ते क्रम में उत्तर लिखें - 2358

चलो बड़ी संख्या से छोटी संख्या को फिर से घटाएं - (8532-2358 = 6174).

ये 6174 जवाब है कैप्रेकरों का जादू जादुई संख्या का जवाब है।

अब ऊपर दी गई प्रक्रिया के अनुसार इस जादुई संख्या को दोहराएँ, चाहे कुछ भी करें जवाब है 6174 कोई फर्क नहीं पड़ता कि यह प्रक्रिया कितनी बार बार बार हो, अगला जवाब 6174 है...

आपकी पुष्टि के लिए दूसरा नंबर लेकर इस प्रक्रिया को आजमाएं। अब इस नंबर को 2005 लेते हैं, इसके साथ ऊपर की प्रक्रिया दोहराएँ

5200 - 0025 = 5175

7551 - 1557 = 5994

9954- 4599 = 5355

5553 - 3555 = 1998

9981 - 1899 = 8082

8820 - 0288 = 8532

8532 - 2358 = 6174

7641 - 1467 = 6174

जरूरी शर्त सिर्फ एक बात का ध्यान रखे नंबर एक बार जरूर आये

इसे अपने लिए देखें। जवाब 6174 आएगा। गणितज्ञों के लिए आज भी पहेली है ये नंबर ।

➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖➖

टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

XEROX MEANING IN MARATHI : कॉलेज–ऑफिसमध्ये रोज ‘झेरॉक्स’शिवाय पान हलत नाही; पण ‘झेरॉक्स’ला मराठीत काय म्हणतात? जाणून घ्या उत्तर...

“एक झेरॉक्स दे ना”, असं म्हणणाऱ्यांनो ‘झेरॉक्स’ला मराठीत काय म्हणतात माहितीये का? उत्तर जाणून घ्या... आपण सर्वांनी कधी ना कधी ऐकलेलं वाक्य, “भय्या, एक झेरॉक्स देना” इतकं सर्वसामान्य झालंय की, त्यामागे खरी कहाणी आहे, हे आपण विसरतो. कॉलेज असो, सरकारी ऑफिस असो किंवा अगदी कोपऱ्यावरचं स्टेशनरीचं दुकान, झेरॉक्स हा शब्द इतका अंगवळणी पडलाय की, ‘फोटो कॉपी’ हा मूळ शब्द कुणाला आठवतच नाही. पण गंमत अशी की, झेरॉक्स हा प्रत्यक्षात अर्थाच्या अनुषंगाने वापरला जाणारा शब्द नाही, तर ते एका अमेरिकन कंपनीचं नाव आहे, ज्यानं जगभरात कॉपी मशीनचं साम्राज्य निर्माण केलं. १९३८ मध्ये चेस्टर कार्लसन नावाच्या संशोधकानं ‘झेरोग्राफी’ नावाची प्रक्रिया शोधली आणि शाई किंवा कार्बन पेपरशिवाय कॉपी काढणं शक्य झालं. याच तंत्रज्ञानावर आधारित ‘XEROX 914’ नावाचं पहिलं प्लेन पेपर कॉपियर मशीन १९५९ मध्ये आलं आणि ते इतकं गाजलं की, कंपनीचं नावच XEROX CORPORATION पडलं. या मशीनच्या अफाट यशामुळे ‘झेरॉक्स’ हा शब्द हळूहळू ‘फोटो कॉपी’साठी पर्याय बनला आणि लोकांच्या जिभेवर तो कायमचा बसला. भारतही त्याला अपवाद ठरला नाही. येथेही “झेरॉक्स काढा,” ...

* डोळ्याखालील काळी वर्तुळे...

स्त्री / पुरुषांच्या डोळ्याखालील काळी वर्तुळे आणि चेहऱ्यावरील काळे डाग दूर करण्यासाठी घरगुती उपाय पाहुयात... मित्रांनो, सर्वप्रथम तुम्ही अनेक दिवसांपासून पुरेशी झोप घेत नसाल तर त्यामुळे डोळ्याखाली काळी वर्तुळे तयार होतात हे टाळण्यासाठी तुम्ही पुरेशी झोप (किमान ६ ते ७ तास सलग) घ्या. विश्रांती ही महत्त्वाची आहे, त्यामुळे डोळ्याखालील ताण कमी होऊन ते काळे पडणार नाहीत. 👉सकाळी चहा केल्यानंतर चहाचे (चोथा) छोटे कण फ्रीजमध्ये ठेवा, त्यानंतर थंड झाल्यावर पुरुषांनी डोळ्याखाली हलक्या हाताने चोळा त्यामुळे तुम्हाला आराम मिळेल. 👉टोमॅटोतील अनेक गुण तुमच्या त्वचेवरील काळे डाग कमी करण्यास मदत करतात, एक चमचा टोमॅटोची पेस्ट आणि लिंबाचा रस (१०थेंब) एकत्र करून मिश्रण तयार करावे, हे मिश्रण आपल्या डोळ्याखाली लावावे, दोन मिनिटे तसेच ठेवावे त्यानंतर थंड पाण्याने धुऊन काढावे. 👉बदाम तेलात अनेक गुणधर्म आहेत डोळ्या जवळील त्वचेला याचा लाभ मिळतो, बदाम तेलाचा नियमित वापर केल्यास त्वचेचा रंग उजळण्यास मदत होते, रात्री डोळ्याखाली बदाम तेल लावावे हलक्या हाताने मसाज करावा सकाळी उठल्यानंतर चेहरा धुवावा. 👉स्त्री पुरुषांच...

*INTERVAL WALKING म्हणजे काय?

संपूर्ण शरीर निरोगी ठेवण्यासाठी "Interval Walking" आहे खूप फायदेशीर.समजून घ्या योग्य पद्धत... मित्रांनो, इंटरव्हल चालण्यामुळे शरीराला जास्त थकवा येत नाही आणि लवकर रिकव्हरही होते. इंटरवलदरम्यान तुम्ही सामान्य श्वासोच्छ्वास करता, ज्यामुळे तुम्हाला तुमचे फिटनेस ध्येय गाठणे सोपे होते. बरेच लोक चालण्याने वजन कमी होत नाही म्हणून वैतागून जातात आणि शेवटी ते चालणे बंद करतात. तुमच्यासोबतही असेच काही घडत असेल तर इंटरव्हल चालणे तुमच्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते. वास्तविक, इंटरव्हल वॉकिंगमध्ये (INTERVAL WALKING) तुम्हाला लवकर-लवकर चालावे लागते, जेणेकरून जास्त चरबी जाळली जाऊ शकते आणि वजन झपाट्याने कमी (WEIGHT LOSS) होते. या चालण्याच्या दरम्यान शरीराला अनेक ब्रेक दिले जातात आणि प्रत्येक ब्रेकसाठी एक वेळ निश्चित केली जाते. इंटरव्हल चालण्यामुळे शरीराला जास्त थकवा येत नाही आणि लवकर रिकव्हरही होते. इंटरवलदरम्यान तुम्ही सामान्य श्वासोच्छ्वास करता, ज्यामुळे तुम्हाला तुमचे फिटनेस ध्येय गाठणे सोपे होते. अशा प्रकारे, जर तुम्हाला वजन कमी करायचे असेल, तर इंटरवल ट्रेनिंग हा (INTERVAL WALKING FOR WEIGHT LOSS...